THE HUMANITARIAN ACTIVITIES OF THE JEWISH COMMUNITY IN NOVI SAD BETWEEN THE TWO WORLD WARS

PAULINA ČOVIĆ

doi:10.19090/i.2025.36.130-146

Authors

PAULINA ČOVIĆ University of Novi Sad, Faculty of Philosophy

DOI:

https://doi.org/10.19090/i.2025.36.130-146

Keywords:

Kingdom of Yugoslavia, interwar period, Novi Sad, humanitarian societies, Crust of Bread and Children’s Day Care, Jewish community, Jelena Kon, concerts

Abstract

Between the two world wars, Novi Sad had numerous communities engaged in humanitarian work, to which the members of the Jewish community made a substantial contribution. Guided by traditional values, they provided aid to impoverished fellow citizens, orphaned children, and the elderly. Among these organizations, the society called Crust of Bread and Children’s Day Care (Kora hleba i Dečje obdanište), founded in 1925, stands out for the scope of its activities. In addition to various forms of support and aid, the association also organized fundraising events that enriched the town’s cultural and artistic life. Based on relevant historical sources and literature, the paper examines the humanitarian activities of the Jewish community in Novi Sad and its contribution to the town’s social and cultural development.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Unpublished Archival Sources:

Archives of Yugoslavia, Belgrade, The Royal Court of the Kingdom of Yugoslavia 1918–1948. (АY, RCKY)

Archives of Yugoslavia, Belgrade, Milan Stojadinović Collection. (АY-MS)

Historical Archives of the City of Novi Sad, Municipal Administration of the Free Royal City of Novi Sad 1941–1944. (HACNS, MANS)

Historical Archives of the City of Novi Sad, Municipal Government of Novi Sad 1918–1941. (HACNS, MGNS)

Historical Archives of the City of Novi Sad, Crust of Bread Humanitarian Society – Novi Sad. (HACNS, CBHS)

Manuscript Department of Matica srpska, Novi Sad, Collection of Manuscripts. (MDMS, CM)

Published sources:

Alkalaj, D. A. “Utisci sa Kongresa Saveza jevrejskih veroispovednih opština,” Glasnik Saveza jevrejskih veroispovednih opština, 2, 1933, 111–119. (Serbian Cyrillic)

Osnovna pravila Novosadske jevrejske veroispovedne opštine, Novi Sad: Hirschenhauser & Pilliser, 1922. (Serbian Cyrillic)

Pravila Novosadske jevrejske veroispovedne opštine, Novi Sad: Novosadska jevrejska veroispovedna opština, 1931. (Serbian Cyrillic)

Pravila Novosadske jevrejske veroispovedne opštine, Novi Sad: Štamparski zavod Farkaš i Dürbeck, 1936.

“Rezolucije primljene na Kongresu,” Glasnik saveza jevrejskih veroispovednih opština, 2, 1933, 111–119.

Periodicals:

Dan

Novi Sad

Pravda

Vreme

Zastava

References:

Aleksić, M. “Jevreji u Novom Sadu,” Religija i tolerancija, 5, 2006, 85–98.

Filipović, J. and Vučina Simović I. “Philanthropy and emancipation among Sephardic Women in the Balkans in times of modernity,” Journal of Sephardic Studies, 1, 2013, 78–95.

Egeljić, B. Sećanje na Jelenu Kon: 1. 9. 1882, Ajzenštat–23. 1. 1942, Novi Sad, Novi Sad: Kulturni centar Novog Sada, 2020. (Serbian Cyrillic)

Ivanković, M. “Pregled razvoja jevrejskih omladinskih organizacija u međuratnoj Jugoslaviji,” Tokovi istorije, 2, 2017, 115–131. (Serbian Cyrillic) DOI: https://doi.org/10.31212/tokovi.2017.2.iva.115-131

Koljanin, M. Jevreji i antisemitizam u Kraljevini Jugoslaviji 1918-1941, Beograd: Institut za savremenu istoriju, 2008. (Serbian Cyrillic)

Kostović, T. “Savez kulturnih društava Novog Sada u periodu Dunavske banovine,” Godišnjak Istorijskog arhiva grada Novog Sada, 8, 2014, 170–184.

Marinković, Č. “Napuštanje Jalije – Od Pijade Kapetanović do Pauline Lebl Albale: razvoj obrazovanja i društveni aktivizam Jevrejki od sredine 19. veka do Drugog svetskog rata,” Glasnik Etnografskog instituta SANU, 3, 2022, 37–53. (Serbian Cyrillic)

Nikolajević, D. “Humana svest,” u: S. L. Sretenović i B. S. Nedeljković-Ročkoman (ur.), Almanah humanih društava, Beograd: S. Sretenović-B. Nedeljković, 1940. (Serbian Cyrillic)

Petruševski et al. Novi Sad: pogled na jevrejsku kulturnu baštinu, Novi Sad: Jevrejska opština 2018.

Popović, N. Jevreji u Srbiji 1918-1941, Beograd: Institut za savremenu istoriju, 1997. (Serbian Cyrillic)

Šosberger, P. Jevreji u Vojvodini: kratak pregled istorije vojvođanskih Jevreja, Novi Sad: Prometej, 1998. (Serbian Cyrillic)

Šosberger, P. “Kon, Josif-Julije (Žil),” u: A. Gaon (ur.), Znameniti Jevreji Srbije: biografski leksikon, Beograd: Savez jevrejskih opština Srbije, 2011, 119. (Serbian Cyrillic)

Šosberger, P. Novosadski jevreji: iz istorije jevrejske zajednice u Novom Sadu, Novi Sad: Prometej, 2001.

Urbach, H. “Položaj jevrejske žene,” u: L. Fischer (ur.), Jevrejski almanah za godinu 5688 (1927-1928), III godište, Vršac: Savez rabina Kraljevine S. H. S, 1927, 64–74.

Vajs, E. “Učešće žena u jevrejskom javnom radu u Jugoslaviji,” Jevrejski almanah, 1957–1958, 149–155.

Veselinović, J. “Jevrejska žena u Beogradu od druge polovine 19. veka do Drugog svetskog rata,” u: L. Perović (ur.), Srbija u modernizacijskim procesima 19. i 20. veka: položaj žene kao merilo modernizacije, knj. 2, Naučni skup, Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije, 1998, 485–495.

Vidosavljević, M. “Počeci emancipacije žena u sefardskim zajednicama na prostorima današnje Srbije,” Baština, 55, 2021, 487–500. (Serbian Cyrillic) DOI: https://doi.org/10.5937/bastina31-34167